Mae cymuned Treganna a Than-yr-Eos yn siomedig ac yn gynyddol rhwystredig gyda’r amser y mae’n ei gymryd i ddatrys problemau difrifol yno.
Erbyn hyn mae gan ysgolion Treganna a Than-yr-Eos dros 250 o ddisgyblion yn derbyn eu haddysg ar ddau safle bychan ac annigonol sydd wedi’i gwahanu gan daith bws 15 munud o hyd ar draws Caerdydd.
Mae 50 o ddisgyblion yn cael eu dysgu mewn cabanau dros dro wedi’i lleoli ar faes chwarae ysgol arall, tra mae prif adeilad Ysgol Treganna – adeilad Fictorianaidd (gyda chynhwysedd swyddogol gan LLCC ar gyfer 165 disgybl) – bellach yn brwydro i sicrhau lle ar gyfer mwy na 200 o blant 4-11 oed.
Nid yw’r ddarpariaeth bresennol yn cynnwys cyfleusterau sylfaenol, gan gynnwys neuadd ysgol ble gall y plant fwyta eu cinio, gwneud ymarfer corff na’i caniatau i ymgynnull ynghyd fel cymuned ysgol gyfan.
Dywed Kathryn Walters, cadeirydd llywodraethwyr Treganna, “Mae tair blynedd bellach ers i Gyngor Caerdydd roi cynigion gerbron i fynd i’r afael ag adeiladau annigonol Treganna.
“Mae’r cynlluniau hynny bellach yn nwylo Llywodraeth Cynulliad Cymru – ac wedi bod ganddynt ers Gorffennaf 2009 erbyn hyn.”
Ychwanegodd Mrs Walters, sydd hefyd yn lywodraethwr yn Ysgol Tan-yr-Eos, ac yn riant i ddisgyblion sy’n mynychu’r ddwy safle, “Mae’r sefyllfa ansefydlog presennol yn achosi gofid i bawb ac yn gwneud cynllunio i’r dyfodol yn anodd tu hwnt.
“Daeth bellach yn amser gweithredu – mae’n gwbl amlwg nad yw ein sefyllfa bresennol yn gynaladwy.”
Anhawsterau ychwanegol sy’n wynebu Ysgol Treganna, oherwydd diffyg gofod, yw’r ffaith fod niferoedd cynyddol o frodyr a chwiorydd yn gorfod cael ei gwahanu a’i haddysgu filltiroedd oddi wrth ei gilydd, gyda sefyllfa o’r fath yn achosi heriau emosiynol ac ymarferol i deuluoedd.
Unwaith eto eleni mae nifer sylweddol o blant 4 oed sy’n byw o fewn dalgylch Ysgol Treganna – y lleiaf gan unrhyw ysgol yng Ngaerdydd – wedi bod yn aflwyddiannus wrth ymgeisio am lefydd yn eu hysgol gymunedol leol, oherwydd nad oes gofod digonol yno.
